Glütenin ve gliadin adlı iki molekülün birleşmesiyle meydana gelen glüten, dünya üstünde en fazlaca tüketilen protein çeşitlerinden bir tanesidir. Glüten, insanoğlunun binlerce senedir tükettiği buğdayın içindeki temel maddelerden biridir. Bununla birlikte arpa, çavdar ve yulaf şeklinde tahıllarda da bulunur. Ekmek hamurunun kıvama ulaşmasını ve pizza ustalarının pizza hamuruna havada döndürecek derecede esneklik kazandırmasını elde eden glütenin ne olduğu ve glütenin zararları hala tartışılmaktadır.

Gluten iceren gidalar

Çölyak Hastalığı

Çölyak hastalığı

Çölyak, özetlemek gerekirse, glüten toleransı olmayan kişilerde görülebilen ve ince bağırsakta meydana gelen bir sindirim sistemi hastalığıdırç. Birçok emaresi olabilen çölyak hastalığında en sık gözlenen şikayetler şunlardır:

– Kilo azlığı
– Karın bölgesinde gözle görülür şişkinlik
– Kas zayıflığı
– Kansızlık
– Dışkıda anormallik, büyük tuvalet ihtiyacı artması
– Kusma
– Bezginlik
– İştahsızlık
– Gelişme geriliği
– Ağız içinde oluşan aftlar
– İştahsızlık, gaz şikayetleri
– Eklem ve kemik ağrıları
– Sinirlilik
– Ciltte kaşıntılı döküntüler

Çölyak Hastalığı Nasıl Anlaşılır?

Glüten içeren ekmek

Hastaların ortalama yüzde 80’inin bu durumdan senelerce habersiz olarak yaşamış olduğu çölyak hastalığının tanısı her yaşta yapılabilmektedir. Sadece emareler başka hastalıklarla benzerlik gösterdiği için uzman doktor tarafınca detaylı kan testi ve peşinden yapılacak ince bağırsak biyopsisi ile kati tanı konulabilir.

Şeker hastalığı ile çölyak aynı şey değildir. Şekerin vücuda verdiği zararlar sayısız olmakla beraber, çölyak ile diyabet arasındaki ilişki tıp dünyası tarafınca hala araştırılmaktadır. Bazı bilim adamları çölyak hastalarının tip 1 diyabete yakalanma ihtimalinin normal insanlara bakılırsa 15 kat kadar fazla olabileceğini söylese de, bu alanda yeteri kadar emek verme bulunmamaktadır.

Çölyak, kadın ya da adam her yaşta insanı etkileyebilir. Çölyak hastası olanların averaj yüzde 10’unun aile üyelerinden birinde de hastalık mevcuttur.

Türkiye’de ortalama 160 insandan 1 tanesinin çölyak hastası olduğu tahmin edilmektedir. Şeker hastalığında bu oran 13’te 1’e kadar düşmektedir. Bu oranlardan yola çıkarak vatanımızda ortalama 750 bin insanın çölyak, ortalama 5 milyon kişinin de şeker hastası bulunduğunu söylemek mümkündür. Başka bir ülke ile karşılaştırma yapmak gerekirse, mesela, ABD’de bu oran çölyak hastalığında ortalama 130 kişide 1’e düşmektedir.

Çölyak Hastalığı Tedavisi

Çölyak hastalığı tedavisi

İlacı hemen hemen bulunamayan çölyak hastalığına günümüzde verilen tek tedavi yüzde 100 glütensiz yiyeceklerden oluşan bir rejimdir. Türkiye’de glütensiz yiyecek hizmeti elde eden lokanta yada restoran sayısı yok denecek kadar azdır. İstanbul’da bile bu servise haiz 15 civarında işletme bulunmaktadır. Ek olarak, bu hastalığı taşıyan insanların hayatları süresince buğday, arpa, çavdar, yulaf şeklinde tahılları ve bu tahıllarla yapılmış ürünleri aşırı dikkatli tüketmeleri gerekmektedir.

Çölyak hastalığında glütenin zararını gösteren rakamlardan biri de, bu hastalığı taşıyanların günlük alabilecekleri azami glüten miktarıdır. Birçok araştırma bu miktarın 50 miligramdan azca olması icap ettiğini anlatmaktadır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen adınızı yazın